و زارى كننده . جزعة ( jez'at ) و ( jaz'at ) ا . ع . مهره و اندكى از مال يق جزع له جزعة من ماله اى قطع له قطعة منه و كذلك جزعة . و پاره‌اى از شب كم از نصف اول و يا آخر آن . و رمهء گوسپندان . و فراهم آمد نگاه درختان . جزعة ( jez'at ) و ( joz'at ) ا . ع . اندكى از آب و يا از شير . و يا باقى ماندهء از هر چيز . جزعة ( joz'at ) ا . ع . دسته . و جزعة السكين : دستهء كارد . جزغ ( jezq ) ا . پ . سوسك و چرغدو ملخ . جزغ ( jezeq ) ا پ . دنبهء برشته كرده كه روغن آن را گرفته باشند . جزغال ( jezq l ) و جزغاله ( jezq le ) ا . پ . دنبهء برشته كردهء روغن گرفته . جزف ( jazf ) م . ع . جزف فى الكيل جزفا ( از باب ضرب ) : تخمين كرد در كيل . و جزف الشيئ : به آسانى و بسيار گرفت آن چيز را . جزفة ( jezfat ) ا . ع . يك جزء از گلهء چارپايان . جزك ( jazak ) ا . پ . بيمارى مر پرندگان را كه از بيخ پرشان تا به استخوان سوراخ گردد . جزكش ( joz - kac ) ا . پ . مقوا و يا قطعهء تيماج دولائى كه در آن جزوه و كاغذ گذارند . جزگير ( joz - gir ) ا . پ . آلتى كه كتاب را در وقت خواندن و يا نوشتن باز نگاه مىدارد . و جزكش . جزل ( jazl ) ا و ص . ع . هيزم خشك ستبر . و بسيار از هر چيز يق عطاء جزل اى كثير . ج : جزال . و جوانمرد بسيار دهش . و خردمند محكم راى يقال هو جزل الراى . و لفظ درست و استوار ضد ركيك . و بانگ كبوتر . و گياهى و از اعلام است . جزل ( jazl ) م . ع . جزل الشيئ جزلا و جزلة ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و جزلت الشيئ بالسيف جزلتين اى قطعته قطعتين . و جزل البعير القتت : ريش كرد پالان كوهان شتر را . و نيز جزل : افگندن حرف چهارم از متفاعلن و ساكن گردانيدن حرف دويم را در بحر كامل و درين معنى از نصر آيد . جزل ( jezl ) ا . ع . پارهء بزرگ از خرما . جزل ( jozl ) ع . ج . اجزل و جزلاء . جزل ( jazal ) ا . ع . ريش كوهان شتر كه از پالان بهم رسد . جزل ( jazal ) م . ع . جزل البعير جزلا ( از باب سمع ) : ريش گرديد دوش شتر تا آنكه استخوانش بر آمد و جاى آن هموار گرديد . جزل ( jozal ) ا خ . ع . لقب سعيد بن عثمان . جزلاء ( jazl ' ) ص . ع . مؤنث جزل يعنى جوان زن بسيار دهش . وزن خردمند محكم راى . و مؤنث اجزل يعنى ماده شترى كه دوشش ريش بود . ج : جزل . جزلة ( jazlat ) ص . ع . مؤنث جزل يعنى جوان زن بسيار دهش . و زن خردمند استوار راى . جزلة ( j zlat ) ا . ع . زن بزرگ سرين . و بقيه‌اى از نان . و مشك شير . و جلت و خنور خرما . و از اعلام است . جزلة ( jazlat ) م . ع . جزل جزلا و جزلة مر . جزل . جزلة ( jezlat ) ا . ع . حصه و پاره و قطعه و پارهء بزرگ از خرما . جزم ( jazm ) ا . ع . امرى كه پيش از وقت خود آيد . و قلم راست بريده ضد محرف . و خط عربى بدان جهة كه از خط حمير بريده گرديده . و چيزى از خرقه و مانند آن كه بدان فرج ماده شتر را پر سازند تا بر غير بچهء خود مهربان و مايل باشد . و الجزم فى الاعراب كالسكون فى البناء . جزم ( jazm ) م . ع . جزمه جزما ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و جزم اليمين : راست كرد سوگند را . و جزم الامر : بريد و يك سو كرد كار را . و جزم الحرف : ساكن گردانيد حرف را . و جزم عليه : خاموش شد . و جزم على الامر : اقدام كرد بر آن كار . و جزم عنه : بددلى كرد و عاجز گرديد از وى . و جزم القراءة : هموار خواند . و جزم السقاء : پر كرد مشك را . و جزم بسلحه : انداخت بعض سرگين خود را نه همهء آن را و يا عام است . و جزم فلان : سير خورد فلان و يا در شبانه روز يك بار خورد . و جزم على فلان كذا و كذا : واجب گردانيد بر فلان چنين و چنين . و جزمت الابل : سيرآب گشتند شتران . و جزم الخط : برابر و هموار نوشت حروف خط را . و جزم النخل : اندازه كرد خرما را بر درخت . جزم ( jazm ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - استوار و محكم . و قطع و يقين . و قلم راست بريده ضد محرف . و عزم جزم : عزم محكم و استوار . و جزم شدن : محكم گشتن . و جزم كردن : قطع كردن و يقين نمودن . و بر خود جزم كردن : بر خود هموار كردن . و جزم و تصديق كردن : بر خود ثبات و استوارى را پايدار كردن . جزم ( jezm ) ا . ع . بهره و نصيب و قسمت . جزما ( jazman ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - حتما و قطعا و بطور ثبات و استوار . جزمانه ( jazm ne ) م ف . پ . جزما و قطعا و حتما . جزمازج ( jazm zej ) ا . ع . مأخوذ از گز مازك كه ميوهء درخت گز باشد .